Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2015

Η ΕΕ και τα ανθρώπινα δικαιώματα

                                               Ανθρώπινα δικαιώματα

Ανθρώπινη ελευθερία, ισότητα, αξιοπρέπεια, κράτος δικαίου και σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων: οι αξίες αυτές έχουν ενσωματωθεί στις Συνθήκες της ΕΕ. Σήμερα ενισχύονται χάρη στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. 
Δικαιοσύνη,  ιθαγένεια, θεμελιώδη, δικαιώματα 

Η   Ε Υ Ρ Ω Π Α Ϊ Κ Η
Ε Ν Ω Σ Η
Μ Ε   Α Π Λ Α   Λ Ο Γ Ι Α
Δικαιοσύνη για τους πολίτες
και δικαιοσύνη για την ανάπτυξη:
ένας πραγματικός ευρωπαϊκός χώρος
δικαιοσύνης θα βελτιώσει τη ζωή
των πολιτών και θα επιτρέψει
στις επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν
στο έπακρο την ενιαία αγορά.


Γιατί χρειαζόμαστε αποτελεσματικές πολιτικές

δικαιοσύνης

Σε μια Ευρώπη με ανοιχτά σύνορα ολοένα περισσότεροι             
άνθρωποι ζουν, εργάζονται, σπουδάζουν και αναπτύσσουν
επιχειρηματική δραστηριότητα σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής
Ένωσης. Η ΕΕ διευκολύνει τους πολίτες στην άσκηση των
δικαιωμάτων τους μέσα από τη δημιουργία ενός πραγματικού
ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης. Μεριμνά δε για την
οικοδόμηση ισχυρών δεσμών εμπιστοσύνης μεταξύ των
δικαστηρίων και των διοικήσεων των χωρών της ΕΕ, την
αμοιβαία αναγνώριση των δικαστικών αποφάσεων των
κρατών μελών, την εναρμόνιση των δικαστικών κανόνων και
των ελάχιστων απαιτήσεων, καθώς και για τη διευκόλυνση της
πρόσβασης στη δικαιοσύνη επί ίσοις όροις σε όλες τις χώρες.
Επίσης, η Ένωση καταβάλλει προσπάθειες ώστε οι πολίτες και
οι επιχειρήσεις να επωφελούνται πλήρως από τα
πλεονεκτήματα της ενιαίας αγοράς της.

Πρακτικές λύσεις
Στόχος των ευρωπαϊκών πολιτικών στον τομέα της δικαιοσύνης
είναι να διευκολύνουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις κατά την
άσκηση των δικαιωμάτων τους και να παρέχουν πρακτικές
λύσεις σε διασυνοριακά προβλήματα. Παρόλα αυτά, ορισμένοι
ευρωπαίοι πολίτες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν
δυσχέρειες, για παράδειγμα, στην προσπάθειά τους να ζήσουν,
να ταξιδέψουν, να σπουδάσουν ή να εργαστούν σε άλλες χώρες
της ΕΕ. Οι επιχειρήσεις, από την πλευρά τους, έρχονται ενίοτε
αντιμέτωπες με κωλύματα που οφείλονται σε διαφορές στο
δίκαιο των συμβάσεων, στη φορολογική νομοθεσία ή στη
νομοθεσία για τους καταναλωτές, στις διοικητικές απαιτήσεις και
στους κανόνες για την προστασία των δεδομένων.
Παρέχοντας πρακτικές λύσεις σε διασυνοριακά προβλήματα, η ΕΕ
αξιοποιεί στο έπακρο τις δυνατότητες της ενιαίας αγοράς. Με τον
τρόπο αυτό δημιουργείται στους πολίτες ένα αίσθημα ασφάλειας,
καθώς και η πεποίθηση ότι τα δικαιώματά τους προστατεύονται
σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ κι αν βρίσκονται. Παράλληλα,
η μείωση της γραφειοκρατίας σε συνδυασμό με την ασφάλεια
δικαίου που χρειάζονται οι επιχειρήσεις για να αξιοποιούν στο
έπακρο τις ευκαιρίες που τους προσφέρει η ενιαία αγορά αυξάνει
την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και, κατ’ επέκταση,
την εμπιστοσύνη των πολιτών σ’ αυτήν.









Οι πολίτες πρέπει να μπορούν να ασκούν τα δικαιώματά τους
στην ΕΕ ακόμη και όταν βρίσκονται εκτός της χώρας τους.


Βραχυπρόθεσμοι στόχοι
Πρωταρχικός στόχος της ΕΕ στον συγκεκριμένο τομέα πολιτικής
είναι η δημιουργία ενός πραγματικού ευρωπαϊκού χώρου
δικαιοσύνης βάσει των αρχών της αμοιβαίας αναγνώρισης και
της αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Το ζητούμενο είναι να μπορούν οι
πολίτες, οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις να κατοχυρώνουν
και να ασκούν τα δικαιώματά τους εντός και εκτός εθνικών
συνόρων. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει τον σεβασμό του κράτους
δικαίου, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ανεξαρτησίας
του δικαστικού σώματος.
Όραμα της ΕΕ είναι να απονέμει «δικαιοσύνη για τους πολίτες
και δικαιοσύνη για την ανάπτυξη». Οι τομείς ευρωπαϊκής
πολιτικής στους οποίους μπορούν να αναμένουν οι πολίτες και
οι επιχειρήσεις ότι θα σημειωθεί η μεγαλύτερη πρόοδος είναι
οι ακόλουθοι:

Αστική δικαιοσύνη: Σε μια Ευρώπη με ανοιχτά σύνορα, οι
πολίτες μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να βρεθούν ενώπιον
δικαστηρίου άλλης χώρας της ΕΕ. Για να διευκολυνθεί
η εκδίκαση τέτοιων υποθέσεων, η ΕΕ προάγει την καλύτερη
πρόσβαση στη δικαιοσύνη, την αμοιβαία αναγνώριση των
δικαστικών αποφάσεων και την περαιτέρω σύγκλιση στον
τομέα του δικονομικού δικαίου. Στόχος των κοινών
ευρωπαϊκών δικονομικών κανόνων είναι να βοηθούν
οικογένειες με μέλη διαφορετικών εθνικοτήτων να
αντεπεξέρχονται σε δύσκολες καταστάσεις, όπως το διαζύγιο,
οι διαφορές σε σχέση με δικαιώματα επιμέλειας ή οι συνέπειες
του θανάτου ενός από τα μέλη της οικογένειας.
Από την ίδρυση της ενιαίας αγοράς το 1992, οι πολίτες και οι
επιχειρήσεις μπορούν να κυκλοφορούν και να συναλλάσσονται
ελεύθερα εντός της ΕΕ, πέραν των εθνικών συνόρων. Όμως,
η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς δεν έχει ακόμη επιτευχθεί,
καθώς οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές αντιμετωπίζουν
προβλήματα, όπως εμπόδια που σχετίζονται με το δίκαιο των
συμβάσεων, αποκλίσεις στις εθνικές φορολογικές νομοθεσίες
ή στη νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών και
διοικητικές απαιτήσεις. Επιπλέον, το σύνολο νομοθετικών
κανόνων που θεσπίστηκαν την τελευταία 20ετία για την
προστασία των οικονομικών συμφερόντων των καταναλωτών
πρέπει να ενισχυθεί και να προσαρμοστεί περαιτέρω στα
επιχειρηματικά μοντέλα και καταναλωτικά πρότυπα που
αλλάζουν συνεχώς. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με
την πολιτική της ΕΕ για την προστασία των καταναλωτών,
ανατρέξτε στο τεύχος «Καταναλωτές» της παρούσας σειράς.

Ποινική δικαιοσύνη: Πολλές ποινικές υποθέσεις
προσλαμβάνουν ενίοτε πανευρωπαϊκές διαστάσεις. Σε
περίπτωση, για παράδειγμα, που υπάρχουν υπόνοιες ότι μια
εγκληματική οργάνωση δραστηριοποιείται σε περισσότερες από
μία χώρες της ΕΕ, ή όταν ένας ύποπτος βρίσκει καταφύγιο σε
άλλη χώρα της ΕΕ, απαιτείται δικαστική συνεργασία.
Η συνεργασία αυτή προϋποθέτει την ενίσχυση του διαλόγου
και την αμοιβαία συνδρομή μεταξύ των αρχών ποινικής
δικαιοσύνης στην ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό, αναπτύσσεται σε
επίπεδο Ένωσης ο ευρωπαϊκός χώρος ποινικής δικαιοσύνης,
εντός του οποίου οι εθνικοί φορείς επιβολής του νόμου και
απονομής δικαιοσύνης θα μπορούν να εμπιστεύονται και να
βασίζονται ο ένας στον άλλον. Μέσω αυτού του χώρου
αναμένεται να αυξηθεί στα μάτια των πολιτών η νομιμότητα
των ποινικών διαδικασιών, σε ό,τι αφορά ιδίως την προστασία
των δικαιωμάτων τους, είτε βρίσκονται ενώπιον δικαστηρίου
είτε πέφτουν θύματα αξιόποινης πράξης σε κάποια άλλη χώρα.
Η διακίνηση και χρήση ναρκωτικών είναι ένα σύνθετο
κοινωνικό και υγειονομικό πρόβλημα, το οποίο εξακολουθεί να
επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους στην ΕΕ. Οι χώρες και τα
όργανα της ΕΕ έχουν αναπτύξει από κοινού, κατά τις τελευταίες
δύο δεκαετίες, μια ευρωπαϊκή προσέγγιση για τη βιώσιμη
αντιμετώπιση των ναρκωτικών.

Θεμελιώδη δικαιώματα

Δικαιώματα και ελευθερίες
Ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων
της ΕΕ περιέχει τα εξής έξι θεμελιώδη
δικαιώματα και ελευθερίες που
απολαμβάνουν οι πολίτες εντός της ΕΕ:
  • Αξιοπρέπεια
  • ΕλευθερίαΙσότητα
  • ιθαγένεια
  • Αλληλεγγύη
  • Ισότητα
  • Δικαιοσύνη 

Aξιοπρέπεια (ανθρώπινη αξιοπρέπεια, δικαίωμα στη ζωή, δικαίωμα στην ακεραιότητα του προσώπου, απαγόρευση των βασανιστηρίων και των απάνθρωπων εξευτελιστικών ποινών ή μεταχείρισης, απαγόρευση της δουλείας και της καταναγκαστικής εργασίας).
  
 Eλευθερία (δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια, σεβασμός της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, δικαίωμα γάμου και δικαίωμα ίδρυσης οικογένειας, ελευθερία σκέψης συνείδησης και θρησκείας, ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης, ελευθερία του συνέρχεσθαι και συνεταιρίζεσθαι, ελευθερία των τεχνών και των επιστημών, δικαίωμα εκπαίδευσης, επαγγελματική ελευθερία και δικαίωμα στην εργασία, ελευθερία ίδρυσης επιχείρησης δικαίωμα ιδιοκτησίας, δικαίωμα ασύλου, προστασία σε περίπτωση απομάκρυνσης, επαναπροώθησης και απέλασης). 


Ιθαγένεια της ΕΕ (ευρωπαϊκή ιθαγένεια): Η ευρωπαϊκή             

ιθαγένεια παρέχεται αυτομάτως στους υπηκόους όλων των
κρατών μελών της ΕΕ, χορηγώντας τους μια δέσμη
επιπρόσθετων δικαιωμάτων τα οποία επηρεάζουν σαφώς και
θετικά την καθημερινότητά τους. Η ΕΕ παρακολουθεί την
υλοποίηση και εφαρμογή από τα κράτη μέλη των δικαιωμάτων
που απορρέουν από την ευρωπαϊκή ιθαγένεια, όπως
προβλέπεται στη Συνθήκη, μεριμνώντας για την άσκηση των
δικαιωμάτων αυτών, στην πράξη, από τους πολίτες.



 Aλληλεγγύη (δικαίωμα στην πληροφόρηση και στη διαβούλευση με τους εργαζομένους στο πλαίσιο της επιχείρησης, δικαίωμα διαπραγματεύσεων και συλλογικών ενεργειών, δικαίωμα πρόσβασης στις υπηρεσίες ευρέσεως εργασίας, προστασία έναντι αδικαιολόγητης απόλυσης, δίκαιοι και ισότιμοι όροι εργασίας, απαγόρευση της εργασίας των παιδιών και προστασία των εργαζόμενων νέων, οικογενειακή και επαγγελματική ζωή, κοινωνική ασφάλεια και κοινωνική αρωγή, προστασία της υγείας, πρόσβαση σε υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος, προστασία του περιβάλλοντος, προστασία των καταναλωτών). 

Ισότητα: Η ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών και                   

η καταπολέμηση των διακρίσεων συγκαταλέγονται στις
θεμελιώδεις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με γνώμονα το
συμφέρον των πολιτών, η ΕΕ απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω
φύλου, φυλετικής ή εθνοτικής προέλευσης, θρησκείας
ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή σεξουαλικού
προσανατολισμού, μέσω της θέσπισης νομοθεσιών και
πολιτικών σε τομείς όπως η επί ίσοις όροις απασχόληση και
πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία σε προϊόντα και
υπηρεσίες. Η ΕΕ στοχεύει στην περαιτέρω προαγωγή της
ισότητας σε όλα τα κράτη μέλη μέσω της μείωσης του
μισθολογικού χάσματος των φύλων και της αύξησης του
αριθμού των γυναικών σε θέσεις ευθύνης στους τομείς της
πολιτικής και των επιχειρήσεων.

δικαιοσύνη (δικαίωμα πραγματικής προσφυγής και αμερόληπτου δικαστηρίου, τεκμήριο αθωότητας και δικαιώματα υπεράσπισης, αρχές νομιμότητας και αναλογικότητας αξιόποινων πράξεων και ποινών, δικαίωμα του προσώπου να μην δικάζεται ή να μην τιμωρείται ποινικά δύο φορές για την ίδια αξιόποινη πράξη).